Kwaliteit duizenden schoolgebouwen in Nederland holt achteruit

Van de tienduizend schoolgebouwen in Nederland in het basis- en speciaal onderwijs is tachtig procent sterk verouderd. Ook de kwaliteit van faciliteiten zoals verwarming en sanitair is vaak onvoldoende. Geld om de gebouwen te renoveren is er niet of onvoldoende.

Per 1 januari 2015 komt daar op zich enige verbetering in, zegt Gertjan van Midden van de PO Raad, de sectororganisatie voor het primair onderwijs. “Het kabinet Rutte II heeft besloten om 256 miljoen euro uit het Gemeentefonds over te hevelen naar schoolbesturen in het primair en voortgezet onderwijs.”

Per jaar keert het Ministerie van Binnenlandse Zaken 1,66 miljard uit aan de gemeenten via het Gemeentefonds. Vijftien procent daarvan is bestemd voor de huisvesting van scholen. Maar Van Midden meldt: “Uit onderzoek blijkt dat het geld voor onderwijshuisvesting wordt uitgegeven aan andere zaken. En dat terwijl die 256 miljoen euro daarvoor wel is bestemd. Het kabinet heeft daarom besloten dat dit bedrag niet meer ten goede komt aan het Gemeentefonds, maar rechtstreeks naar het primair onderwijs gaat. Schoolbesturen kunnen daardoor straks zelf beschikken over extra financiële middelen.”

Geen afdoende oplossing

Van Midden noemt die maatregel een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Maar het is geen afdoende oplossing voor het probleem van verouderde schoolgebouwen, die een gemiddelde leeftijd hebben van 35 jaar. “Het probleem van achterstallig onderhoud van al die tienduizend scholen los je niet zomaar even op.“

“Om het totale scholenbestand te kunnen upgraden naar de huidige standaard is veel meer dan die 256 miljoen euro nodig. Wat er nu aan geld vrijkomt, geeft wel een goede aanzet om de verouderde onderwijshuisvesting aan te pakken. En daarmee gaat tegelijk ook een impuls uit richting de bouw”, zo weet Van Midden. Ook brancheorganisatie Bouwend Nederland heeft bij herhaling benadrukt dat investeringen in scholenbouw goed voor Nederland en de bouw zijn.

Helemaal geen geld voor renovatie

“Per jaar bouwen we in Nederland zo’n honderd nieuwe scholen in het primair onderwijs. Een aantal dat door de economische crisis en bezuinigingen verder onder druk komt te staan. Voor levensduur verlengende renovatie van bestaande schoolgebouwen is nu helemaal geen geld. Met als gevolg dat de kwaliteit van oude schoolgebouwen steeds verder achteruit holt.”

“Als PO Raad begrijpen we dat de gemeentelijke budgetten sterk onder druk staan. En dat gemeenten vaak noodgedwongen op schoolhuisvesting bezuinigen”, zo stelt Van Midden. “Maar een positief signaal is het natuurlijk niet. Wij juichen het alleen maar toe dat er straks 256 miljoen euro naar de schoolbesturen gaat. Die kunnen daardoor zelf initiatieven nemen om iets aan de kwaliteit van de huisvesting te doen.”

Groot onderhoud aan buitenkant

Van Midden: “Naast die 256 miljoen euro wordt per 1 januari 2015 nog een bedrag uit het Gemeentefonds overgeheveld naar schoolbesturen in het primair onderwijs. Dit betreft het budget in het Gemeentefonds voor onderhoud aan het exterieur van schoolgebouwen.”

Basisscholen ontvangen tot nu toe voor het onderhoud van hun gebouw uit twee bronnen geld, legt Van Midden uit. “Voor het interieur krijgt het schoolbestuur geld van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, OCW. Maar voor groot onderhoud aan het exterieur zijn gemeenten verantwoordelijk. Met deze overheveling kunnen schoolbesturen straks zonder gemeentelijke bemoeienis onderhoudsprioriteiten stellen. De PO Raad vindt ook dit een goede zaak.”

Bron: Stedebouw & Architectuur