MODULO architects

ECAM Brussel

‘Trendy’ ruwbouw voor ingenieurs

Het Institut Supérieur Industriel ECAM, een Franstalige school voor industriële ingenieurs in spe, verliet zijn historische locatie in Sint-Gillis om intrek te nemen op de campus van de UCL (Université Catholique de Louvain en Woluwe). Het project is een staaltje van krachtige, hedendaagse architectuur, een heus eerbetoon aan beton in zijn meest verrassende aspecten.

Het nieuwe leven van de toekomstige industrieel ingenieurs op de campus van de UCL, speelt zich af in een indrukwekkende ruimte waarin er op het eerste zicht geen plaats meer is voor gebogen lijnen, maar evenmin voor orthogonaliteit. Met zijn scherpe hoeken, snijlijnen en vooruitspringende delen creëert het gebouw een eigen identiteit, recht tegenover het ‘Mémé’ – het beroemde huis van de medische faculteit dat in het begin van de jaren ‘70 werd ontworpen door architect L. Kroll.

Hoewel de universitaire campus een vanzelfsprekende locatie bleek voor ECAM, bracht de keuze van het perceel voor de ontwerpers van het project heel wat problemen met zich mee; niet te verwaarlozen hindernissen waren de onmiddellijke nabijheid van de metrokoker, de grote niveauverschillen tot 10 m op de aansluitende percelen en de krapte in breedte van het perceel. De architectuur is weldoordacht, efficiënt en geëngageerd, goed voor 10.000 m² nieuwbouw (Vinci II) en 4.000 m2 renovatie (Vinci I), een gebouw uit de jaren ‘80 waarin verschillende – vnl. administratieve functies en de bibliotheek van de Hoge School L. De Vinci – werden ondergebracht. Met een volledig beglaasde monumentale dubbelhoge loopbrug werd een link gelegd tussen beide gebouwen, zowel op functioneel vlak als voor de identiteit van het geheel.

Tegenover deze complexe problematiek plaatste MODULO het beroemde aforisme van L. Sullivan: ‘Form Follows Function’. Op die manier ontstond een pragmatisch ‘machinegebouw’. Vanuit de behoefte aan een groot aantal collegezalen en leslokalen, werd geopteerd voor een stapeling in terrasstructuur. Zo is er in de westelijke helft van het gebouw nagenoeg geen horizontale vloer terug te vinden, maar werd de structuur trapvormig opgevat. Het beschikbare maximale bouwvolume werd zo optimaal benut.

Ondanks de complexe vormgeving is er geopteerd voor een integrale prefabstructuur in beton, staal en houten gelamelleerde liggers. De belangrijkste voordelen hiervan waren een snellere uitvoering en architecturale kwaliteit. De grote overspanningen van de trapvormige vloeren werden gemakkelijk gerealiseerd met (dubbel) voorgespannen holle vloerelementen, geplaatst op de betonnen gevels met vertanding. Tegelijkertijd hadden de vloeren de vereiste akoestische eigenschappen om als scheiding tussen de leslokalen dienst te doen.

Vanuit bioklimatisch oogpunt was de grote thermische inertie van beton perfect voor het ontwerp van een energieperformant gebouw, en dankzij de duurzaamheids- en onderhoudseigenschappen zijn beton, staal en ruw hout ook ‘studentproof’. Grote dakverrières zorgen voor optimaal diffuus zenithaal lichtinval; grote glaspartijen strategisch ingeplant voor afwisselende buitenzichten en oriëntatiebakens.

De esthetiek is semi-industrieel en ligt in het verlengde van de gebruikers: studenten industrieel ingenieurs opgeleid en is aanverwant aan sport infrastructuur. Het niet-dragend metselwerk van Argex-blokken werd in tegelverband gemetseld, wat onmiskenbaar esthetische meerwaarde en akoestische topkwaliteit oplevert.

Zo zitten ongeveer 700 studenten van ECAM vandaag in een gebouw dat conceptueel aangepast is aan hun opleiding. Het is een uniek gebouw waarin ruwbouw alomtegenwoordig is, vakkundig ingezet en esthetische beheerst. Het nieuwe ECAM is een bron van trots geworden, een hedendaags gebouw waarin ruwbouw …. ‘trendy’ is.

Meer informatie op de website van MODULO architects