Van den Berg Architecten

CBS Onze Wereld Rotterdam

Fotografie: David Pronk

Opgave en ambitie
Een basisschool waarbij:

  • een veilige routing naar de school ontstaat;
  • geluid- en stankoverlast uit de omgeving zoveel mogelijk wordt beperkt;
  • de buitenruimte bij de school is betrokken met een eigen beschutte speelruimte voor de onderbouw en een eigen plein voor de midden- en bovenbouw;
  • onder-, midden- en bovenbouw in het gebouw een eigen plaats hebben en zich toch met elkaar verbonden weten;
  • het gebouw ruimte biedt aan een aula en speelzaal, die zo gekoppeld zijn dat flexibel gebruik voor grotere groepen (ouderavonden etc.) eenvoudig mogelijk is;
  • het binnenklimaat minimaal voldoet aan ‘Frisse Scholen klasse B’ en alle duurzaamheidseisen van de gemeente Rotterdam;
  • een bijzondere uitstraling ontstaat in de verder nogal sobere wijk.

Inleiding
Het uitgangspunt van het ontwerp voor deze nieuwe basisschool in Rotterdam is direct voelbaar in het gebouw. Er is een frisse, harmonieuze leer- en speelomgeving gecreëerd, waarin kinderen zich veilig kunnen voelen. De school vormt een beschutte plek in de zakelijk ontworpen, naoorlogse Alexanderpolder. Het knooppunt van het geometrische stratenpatroon heeft een nieuw, herkenbaar baken gekregen, dat dankzij de uitnodigende vormgeving en het gebruik van natuurlijke materialen kan uitgroeien tot het warme, kloppende hart van de omgeving.
De leerkrachten en de kinderen brengen de school tot leven. Zij maken de ruimtes tot het domein waar ze hun eigen wereld kunnen bouwen.

Context
De stedenbouwkundige omgeving kenmerkt zich door een orthogonale strokenverkaveling. De rand aan de oostzijde wordt gevormd door industriële bebouwing, waarbij met name de autowasstraat en het benzinestation bronnen van geluid- en stankoverlast zijn. De zuidzijde sluit aan op blinde gevels van enkele bedrijven. Aan de west- en noordzijde bevinden zich voornamelijk meerlaagse woningen en hoogbouw met huurappartementen. Het bestemmingsplan biedt ruimte voor een school in maximaal twee lagen.

Duurzaam ontwerp
De oorspronkelijk rechthoekige vorm van de school is verdraaid en geknikt om los te komen van de orthogonale context en vorm & richting te geven aan de buitenruimten. Bij de entree is nu ruimte voor een buitentrap/tribune. Daarmee ontstaat enerzijds een alternatieve routing voor de bovenbouw naar de eerste verdieping en anderzijds een aantrekkelijke, goed op de zongelegen, buitenplek voor de bovenbouw leerlingen.

De tweelaagse massa is zo opgezet dat alle groepsruimten zich aan de noordzijde bevinden. Daarmee is een goede bouwkundige basis ontstaan voor een prettig binnenklimaat. Aan de oostzijde van de locatie bevinden zich de grootste bronnen van overlast. Om die reden is aan die zijde in het ontwerp een geluidbuffer opgebouwd met bergruimten, technische ruimten en het vluchttrappenhuis. Een veilige, overzichtelijke entree met parkeergelegenheid (kiss & ride zone) is, zonder grote aanpassingen, alleen goed mogelijk aan de westzijde. Het gebouw opent zich daarom aan de west- en zuidzijde, gericht op de entree en mooi op de zongelegen pleinen. De aula en speelzaal liggen in elkaars verlengde en zijn gescheiden door een transparant gordijn. Vergroting tot één ruimte is daarmee eenvoudig mogelijk. Aan de aula en speelzaal zijn op de begane grond de onder- en middenbouw gelegen. Op de eerste verdieping bevinden zich de zes lokalen voor de bovenbouw en een extra ruimte voor groepswerk en zelfstudie. Een vide tussen de begane grond en eerste verdieping verbindt de groepen met elkaar.

Het dak boven de aula en speelzaal is afgeschuind (en afgedekt met vegetatie) om aan te sluiten bij de meer besloten schaal van de buitenspeelruimte voor de onderbouw. In het dak zijn te openen daklichten geplaatst. Hiermee dringt daglicht diep het gebouw binnen en kan er eenvoudig (op warme dagen) gebruik gemaakt worden van spuiventilatie.

In verband met de geluidsdruk van de doorgaande weg en de naastliggende wasstraat is gekozen voor een gebalanceerd ventilatiesysteem. Voor de onderbouwleerlingen, die veel op de grond kruipen en spelen, is de volledige begane grond voorzien van vloerverwarming.

Materialisatie
In de massa van het gebouw is een geleding tussen de begane grond en eerste verdieping aangebracht om de kleinschaligheid en karakteristieke opbouw van de lokalen aan de noordzijde te benadrukken. Voor het exterieur is een mengeling van bijzondere, onderhoudsvrije bakstenen gekozen. De school onderscheidt zich daarmee sterk van de vrij grauwe omgeving en sluit, door kleur en textuurkeuze, goed aan op de begroeiing rond de speelpleinen.
In het interieur is, naast het metselwerk, vooral hout als afwerkingsmateriaal ingezet om een warme, geborgen omgeving te bieden. De hoofdconstructie voor de aula en speelzaal bestaat uit gelamineerde houten liggers. Het akoestische plafond en de lambrisering is opgebouwd uit houten beplating. Bijzondere verlichting ondersteunt de speelse en geborgen binnenwereld. Veel glas tussen de aula/ speelzaal en de lokalen versterkt de ruimtelijke samenhang en het saamhorigheidsgevoel van de groepen.

Nieuwbouw Basisschool ‘Onze Wereld ’ Cornelis Danckertstraat 34, 3067 XG Rotterdam
Opdrachtgever: Stichting Kind en onderwijs Rotterdam
Ontwerp: Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten, Rotterdam
Architecten: Jaap van Es en Winfried van Zeeland
Ontwerpteam: Pascalle Asgarali, Anneke Heins, Kristel Kerp, Gert Jan Masmeijer, Aart Stam
Bouwmanagement/ kostenbewaking: Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten, Rotterdam/ IGG Den Haag
Constructie-advies: Brak&Eijlers, adviseurs voor bouwconstructies bv, Gouda
Installatie-advies: Huygen Installatie Adviseurs Zwolle/ Rotterdam
Bouwfysica-advies: Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs, Rotterdam/ BBA binnenmilieu BV, Rotterdam
Bouwkundig aannemer: De Vries en Verburg Stolwijk
Aannemer W-installaties: Verstappen van Amelsvoort b.v. Nuland
Aannemer E-installaties: BRI electrotechniek, Noordwijkerhout

Bruto vloeroppervlakte 2.000 m2
Programma: school voor primair onderwijs (12-13 groepen) en peuterspeelzaal
Ontwerp juni 2012 – december 2014
Uitvoering maart 2014 – maart 2015
Bouwsom €2.400.000,= excl. BTW

Meer informatie op de website van Van den Berg Architecten